در نجوم شرقی، ونوس تنها سیارهی عشق، زیبایی و لذت نیست؛ بلکه حامل اسراری عمیقتر از آن چیزی است که اغلب تصور میکنیم. ونوس به عنوان استاد شیاطین و تنها سیاره ای که حاوی دانش زنده کردن مردگان است،شناخته میشود.
شوکرا در متون ودایی، کاراکای مایع جنسی است؛ یعنی نمایندهی نیروی زایش، باروری، خلاقیت و آن جوهر حیاتی که تداوم نسل و آفرینش را ممکن میسازد. به همین دلیل، قدرت ونوس تنها در روابط عاشقانه خلاصه نمیشود، بلکه با توانایی خلق، تجدید و بازسازی زندگی پیوندی عمیق دارد.
در نجوم ودایی، هر سه ناکشاترای تحت حکومت ونوس(بارانی،پوروا فالگونی و پوروا اشادا) با جریان انرژی رو به پایین یا Apana Vayu مرتبط هستند.(Down-ward Facing)
آپانا وایو مسئول تمام فرآیندهای دفع در بدن است؛ از ادرار و مدفوع گرفته تا خروج نوزاد هنگام تولد،ارگاسم جنسی و قائدگی. اما نقش آن بسیار عمیقتر از اینهاست. در سنتهای یوگی گفته میشود که انسان در لحظه مرگ نیز از طریق همین جریان انرژی، کالبد فیزیکی خود را ترک میکند. به همین دلیل است که بسیاری از افراد در لحظات پایانی زندگی، کنترل عملکردهای دفعی خود را از دست میدهند؛ زیرا هوشیاری در حال خروج از بدن از مسیر آپانا وایو است.یوگی ها معتقدند تا زمانی که آپانا وایو به طور مداوم به سمت پایین حرکت میکند، نیروی حیات نیز به تدریج در حال تخلیه شدن است. پیری، فرسودگی و در نهایت مرگ، همگی با این حرکت نزولی ارتباط دارند.اپانا میتواند زندگی جدید را وارد جهان کند (تولد)،و هم آگاهی را از جهان خارج کند(مرگ).
در یوگا گفته میشود که انسان عادی دائماً در حال مصرف و تخلیه انرژی است.اما یوگی تلاش میکند بین پرانا وایو (جریان صعودی) و آپانا وایو (جریان نزولی) اتحاد ایجاد کند.وقتی این دو نیرو به هم میرسند، انرژی حیاتی به جای پراکنده شدن، متمرکز میشود.یوگیها قرنها تلاش کردهاند این جریان را مهار کنند. هدف آنها متوقف کردن اتلاف مداوم نیروی حیات و وارونه کردن مسیر آپانا وایو است؛ یعنی به جای حرکت رو به پایین، آن را به سمت بالا هدایت کنند. از نگاه سنتی، این فرایند یکی از کلیدهای حفظ انرژی حیاتی، کند کردن روند پیری و دستیابی به حالات برتر آگاهی است.(جالب اینجاست که کارت مرد به دار اویخته تاروت-در اسلاید دوم-با همین فرایند وارونه سازی جریان آپانو وایو مرتبط است)
در متون هندی آمده است که شوکرا برای دستیابی به دانش اسرارآمیز و مقدس Sanjivan Vidya (دانشی که توان بازگرداندن زندگی به مردگان را داشت)ریاضتی عجیب انجام داد،او خود را وارونه از درختی آویزان کرد. این تصویر نمادین نشاندهنده وارونه کردن جریان آپانا وایو است؛ یعنی تبدیل نیرویی که معمولاً به سمت مرگ و تخلیه انرژی حرکت میکند، به نیرویی برای حفظ حیات و احیای زندگی. در زبان نمادها، وارونه شدن یعنی وارونه کردن مسیر طبیعی انرژی. شوکراچاریا تلاش میکند همان نیرویی را که انسان را به سمت مرگ،پیری و خروج روح از بدن میبرد، به سمت بالا هدایت کرده و به دانش جاودانگی دست پیدا کند.
ونوس تنها کاراکای نیروی جنسی نیست؛ بلکه در سنتهای ودایی با بینایی نیز ارتباطی عمیق دارد.
در واقع، بسیاری از امیال ابتدا از طریق چشم وارد آگاهی میشوند.چشم دروازهای است که ونوس از طریق آن آتش تمایل را درون انسان روشن میکند.
وقتی فردی زیبا، شیئی جذاب یا صحنهای دلربا را مشاهده میکنیم، در حقیقت تنها در حال دیدن یک فرم فیزیکی نیستیم؛ بلکه در حال واکنش نشان دادن به نیروی ونوسی هستیم که در آن تجلی یافته است. آنچه دیده میشود، جرقهای در ذهن و بدن ایجاد میکند و همان جرقه به تدریج به میل، اشتیاق و کشش تبدیل میشود.
شاید به همین دلیل باشد که در بسیاری از سنتهای یوگی، «کنترل نگاه» اهمیت فراوانی دارد. زیرا هر جا نگاه برود، انرژی نیز به دنبال آن حرکت میکند.
ارتباط ونوس با خانه دوم نیز از همین منظر قابل توجه است. خانه دوم خانه غذا، تغذیه و بقای جسم است. تقریباً تمام سنتهای یوگی بر روزهداری تأکید دارند، زیرا غذا تنها مادهای برای تغذیه بدن نیست؛ بلکه پیوندی میان آگاهی و جهان مادی ایجاد میکند.
در برخی مکاتب هندی گفته میشود: «غذای هر جهان، تو را به همان جهان متصل نگه میدارد.» تا زمانی که از غذای این دنیا تغذیه میکنیم، بقای بدن فیزیکی و پیوند ما با این قلمرو حفظ میشود. به همین دلیل روزه در سنت یوگا صرفاً یک عمل سلامتی نیست؛ بلکه تلاشی برای کاهش وابستگی به جهان مادی و بازپسگیری نیروی حیات از چرخه دائمی مصرف و تخلیه انرژی است.
شاید به همین دلیل باشد که ونوس، سیارهای که اغلب تنها با عشق، زیبایی و لذت شناخته میشود، در لایههای عمیقتر خود با مرگ، رستاخیز، حفظ نیروی حیات و حتی جاودانگی معنوی پیوند خورده است. ونوس، استاد دانشی شد که حتی خدایان نیز مشتاق دستیابی به آن بودند،دانشی که مرز میان مرگ و زندگی را در هم میشکند.
OM NAMAH SHIVAYA
